ความหลากหลายของภาษาเหนือ
posted on 20 Dec 2007 14:54 by preme in bla--bla--blaตอนนี้อยู่ลำปางค่ะ
ฝึกงานเคมีบำบัด
(อธิบายให้ง่ายขึ้นอีกนิด ก็คือ การดูแลผู้ป่วยมะเร็ง นั่นแหละค่ะ)
CA breast เยอะมากกกกกก จนน่าตกใจ มีอยู่เคสนึงมานอนให้ยาเคมีบำบัด คนไข้เล่าว่าที่บ้านมีญาติเป็นอีก 3 คน
เลยแนะนำให้ญาติที่มาเฝ้าไข้ (ซึ่งเป็นผู้หญิงวัยกลางคน) ไปตรวจดูด้วย ปรากฏว่าเพิ่งไปตรวจมา ตรวจพบ tumor ด้วย!
เรียกได้ว่า คนนี้เป็น ให้ยาจนครบ อีกคนนึงก็เพิ่งเริ่มเป็น กะจะผลัดกันเฝ้าไข้เลยทีเดียว
เฮ้อ.....สมกับเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งของคนไทยจริงๆ
มาฝึกงานนี้ต้องคุยกับผู้ป่วยด้วย ซึ่งส่วนใหญ่คนไข้จะเข้าใจภาษากลาง พูดคุยด้วยภาษากลางได้เป็นอย่างดี
(ตอนไปอยู่ชัยภูมิ คนไข้พูด-ฟังภาษากลางไม่รู้เรื่องเยอะมาก ต้องหัดพูดอีสานยกใหญ่)
สำหรับเราซึ่งพูดเหนือไม่ค่อยเป็น (เกิดมาเป็นคนเหนือซะเปล่า ฮ่า) ก็สบายไป
แต่การสื่อสารด้วยภาษาถิ่นกับคนไข้จะดีกว่าแน่ๆ
ยิ่งคนไข้มะเร็งซึ่งต้องการกำลังใจสูง ถ้าทำให้คนไข้รู้สึกว่าเราเป็น'พวกเดียวกัน' สื่อสารกันรู้เรื่อง
น่าจะทำให้คนไข้รู้สึกดีกว่าแน่ๆ
และการพูดภาษาถิ่น จะทำให้การซักประวัติ การอธิบายมีความสนุกสนาน คนไข้จะยอมเปิดปากเล่าอะไรๆให้ฟังมากกว่าการพูดภาษากลางด้วยล่ะ
ดังนั้น เราจึงต้องฝึกอู้กำเมือง ^^'' อันที่จริงก็ไม่ยาก เพราะฟังเข้าใจอยู่แล้ว
ตอนสอบโควต้าติด มช. เมื่อหลายปีก่อนโน้น ต้องหัดพูดภาษาเหนือ (รุ่นพี่บังคับ) รู้สึกจั๊กเดียมแปลกๆ
พอสละสิทธิ์โควต้าก็ดันเอนท์ติด มน. พิดโลก เลยไม่ได้ใช้ภาษาเหนือเลย (ดันติดพูดเหน่อแบบพิดโลกแทน กร๊าก)
แต่ตอนนี้ต้องฝึกพูดทุกประโยค ความรู้สึกจั๊กเดียมกลับไม่ค่อยมีแล้ว แปลกดี
หัดพูดภาษาเหนือ ไม่ยาก
แต่ภาษาเหนือแถบลำปาง เชียงใหม่ มันดันต่างกับภาษาแถวบ้านเราน่ะสิ
พออธิบายเสร็จ คนไข้ชอบถามว่าบ้านอยู่ไหน เพราะสำเนียงไม่เหมือนคนแถวนี้ แหะ แหะ ^^
มานั่งนึก ก็พบว่า
ภาษาเหนือมีหลายสำเนียงมาก แตกต่างกันไปตามพื้นที่
แต่ละท้องที่ก็มีศัพท์เฉพาะ ไม่เหมือนกัน
ลองประมวลจากที่เคยฟังเพื่อนที่เป็นคนเหนือ สรุปได้ดังนี้
เชียงใหม่ - ใครว่าคนเชียงใหม่พูดช้า หวาน ไม่ดุ ขอบอกว่าไม่จริง (ฮา) เพื่อนเราที่เป็นคนเชียงใหม่มีแต่คนพูดเร็วๆ แต่ท้ายเสียงจะไม่กระแทกเท่าท้องถิ่นอื่น สำเนียงจะใกล้ภาษาไทยกลาง คนภาคอื่นถ้าอยากหัดอู้กำเมือง แนะนำให้หัดอู้เจียงใหม่จะง่ายสุด
ลำปาง - ลำปางมีคำลงท้ายที่เป็นเอกลักษณ์ คือคำว่า "หนา" เช่น เปิ้นเป๋นคนลำปางหนา = ฉันเป็นคนลำปางนะ สำเนียงจะคล้ายๆเชียงใหม่
แพร่ - เมืองคนดุ จากที่มีเพื่อนเป็นคนแพร่มาหลายคน ขอบอกว่า ดุสมคำร่ำลือ >< คนแป้(แพร่) อู้ได้ดุที่สุดแล้วในบรรดาคนเมือง เวลาพูดจะพูดเร็ว ห้วน กระแทกเสียง สำเนียงก็ต่างจากเชียงใหม่ ลำปางโดยสิ้นเชิง สาวแพร่ที่เคยเจอมาขาวจั๊วะ ตัวเล็ก หน้าตาน่ารักทั้งน้าน แต่พูดทีนึกว่ากำลังโมโหใคร แหะ แหะ (แต่ตอนนี้ก็ชินแล้ว)
น่าน - บ้านเกิดเราเอง ^^ สำเนียงแบบเดียวกับแพร่ แต่ไม่ดุ และเด็กผู้หญิงวัยรุ่นๆชอบลงท้ายว่า "คะ" (ปกติเค้าจะลงท้ายว่า "เจ้า") อ้อ เวลาเที่ยงคืน บ้านเราเรียก 6 ทุ่ม เน้อ
เกร็ดเล็กๆน้อยๆ
อสท. ฉบับเมืองน่าน (ตีพิมพ์หลายปีมาแล้ว) เคยอธิบายว่า สาวน่านส่วนใหญ่มีใบหน้ารูปไข่เรียวสวยกว่าสาวล้านนาแถบอื่นๆด้วยละ ฮุฮุ กอง บก. ที่ไปเก็บข้อมูลเพ้อถึงขนาดจะโดดน้ำน่านเพื่อให้ได้มาเป็นเขยคนน่านกันเลยทีเดียว (แต่คำอธิบายนี้คงใช้ไม่ได้กับเรา เพราะหน้าเรากลมบ๊อกแป้นแล้นสุดๆ = ='' เฮ้อ)
พะเยา - คล้ายๆภาษาเมืองน่าน แต่มีศัพท์บางอย่างต่างกันบ้าง
เชียงราย - เรามีญาติเป็นคนแม่สาย ซึ่งมีภาษาเฉพาะของตัวเอง อธิบายไม่ถูกเหมือนกัน ที่แน่ๆคือ เราฟังไม่รู้เรื่อง = ='' คงเป็นเพราะแถบนั้นได้รับอิทธิพลจากจีน พม่า ลาว มากกว่าแถวบ้านเรา
ที่ตกสำรวจไปก็คือ ลำพูน กับแม่ฮ่องสอน เพราะไม่เคยมีเพื่อนมาจาก 2 จังหวัดนี้ เลยไม่รู้ว่าเค้าพูดยังไง แต่คาดว่าสำเนียงลำพูนคงไม่ต่างจากเชียงใหม่สักเท่าไหร่
แต่ไม่ว่าสำเนียงแบบไหน คนไข้ฟังเข้าใจ แต่ไม่ทำตามก็เปล่าประโยชน์นะจ๊ะ ^^''
ยิ่งยาเคมีบำบัด(เรียกง่ายๆว่าคีโม) มีพิษเยอะมาก แม้ว่าจะมีการรักษาทางเลือก แต่ถ้ามะเร็งลุกลามไปมากแล้ว อาจจำเป็นต้องผ่าตัดและใช้ยาเพื่อรักษาชีวิตไว้ การปฏิบัติตนของคนไข้ที่ได้ยานี้จึงมีความสำคัญมาก
ดังนั้น คราวหน้าจะมาเล่าเรื่องการปฏิบัติตนอย่างง่ายๆเพื่อลดผลข้างเคียงจากยา ของคนไข้มะเร็งที่รับยาเคมีบำบัดค่ะ (^^)/

หนูเป็นเด็กลำปางจ้า เรียนอยู่บุญวาทย์ฯนะคะ
#1 By HOMO(sap)IENS on 2007-12-20 19:20